Monthly Archives: October 2025

Կենաբանություն 30.10.2025

by

1. Որտե՞ղ է գտնվում մարդու ողնուղեղը․
ա) Գանգի խոռոչում
բ) Ողնաշարի խողովակի ներսում
գ) Փորի խոռոչում
դ) Կրծքավանդակի խոռոչում

2. Ողնուղեղի հիմնական գործառույթներից ո՞րն է․
ա) Արյան շրջանառության կառավարու
բ) Մարսողական ֆերմենտների արտադրությունը
գ) Նյարդային ազդակների հաղորդումն ու ռեֆլեքսների իրականացումը
դ) Ջերմաստիճանի կարգավորումը

3. Ողնուղեղը արտաքինից ծածկված է․
ա) Միայն մաշկով
բ) Մի շերտ թաղանթով
գ) Երեք թաղանթով՝ ամուր, ցանցանման և փափուկ
դ) Միայն ճարպային շերտով

4. Ողնուղեղը պայմանականորեն բաժանվում է․
ա) Գորշ և սպիտակ նյութերի
բ) Կեղևի և միջուկների
գ) Գորշ նյութ՝ ներսում, սպիտակ նյութ՝ դրսում
դ) Մինչև գլխուղեղի և հետագծային մասերի

5. Ողնուղեղի վնասման դեպքում հիմնականում․
ա) Վատանում է տեսողությունը
բ) Վատանում է լսողությունը
գ) Կորցվում է շարժվելու կամ զգալու ունակությունը մարմնի որոշ մասերում
դ) Դանդաղում է շնչառությունը

Հայոց լեզու 29.10.2025

by
  1. Յուրաքանչյուր շարքից մեկական բաղադրիչ վերցնելով` բաղադրյալ դերանուններ կազմի՛ր: Ա. Այս, այդ, այն, նույն, որ, քանի, ինչ, ոչ: Բ. Ինչ, տեղ, պես, քան, պիսի, երրորդ:

այստեղ,այսպես,այսքան,այսպիսի,այդտեղ,այդպես,այդքան,այդպիսի,այնտեղ,այնպես,այնքան,այնպիսի, նույնպես,նույնքան,նույնպիսի,որտեղ,որքան,որպիսի,որերորդ,քանիերորդ,ինչպես,ինչքան,ինչպիսի,ոչինչ

      2.Տրված որոշյալ դերանուններով նախադասություններ կազմի՛ր. Բոլոր, բոլորը, ամբողջ, ամբողջը, ամեն ինչ, յուրաքանչյուր, ամեն մի:                                                                                                                        Բոլոր երեխաները մասնակցեցին տոնական միջոցառմանը։                                                                          Բոլորը ուրախ էին և բարձր տրամադրությամբ։                                                                                            Ամբողջ օրը անձրև էր գալիս։                                                                                                                                        Ամբողջը պատրաստ էր  հյուրերին ընդունելու համար։                                                                                    Նա պատմեց ամեն ինչ, ինչ տեղի էր ունեցել։                                                                                                      Յուրաքանչյուր աշակերտ իր աշխատանքն էր ներկայացնում հերթով։                                                         Ամեն մի ծառ տնկվել էր հատուկ նշանակությամբ։                                                                                                   2.Տրված ժխտական և անորոշ դերանուններով նախադասություններ կազմի՛ր. Ինչ-որ, մի քանի, ուրիշ, ոչ մի, ոչ ոք, ոչինչ:                                                                                                                                               Ինչ-որ մեկը դռան ետևում կանգնած էր:                                                                                                                  Մի քանի ուսանող ուշացավ դասից։                                                                                                                          Ես խոսեցի ուրիշ մարդու հետ, ոչ նրա։                                                                                                                        Ոչ մի ծառ չի ծաղկել այս գարնանը։                                                                                                                                Ոչ ոք չհասկացավ նրա ասածը:                                                                                                                              Ոչինչ չեմ հիշում այդ օրվանից։

  1. Պարզի՛ր, թե տրված դերանուններն ի´նչ սկզբունքով են խմբավորվել և յուրաքանչյուր խմբին երեք-չորս դերանուն ավելացրո՛ւ.                         
  2.  Ա. Ես, դու, այս, ինչ, որ, մի:  սա,ողջ ,այդ-   պարզ են                                                                                       Բ. Ոչինչ, , որտեղ, մեկմեկու, այստեղ: այդտեղ,այդչափ,նույնչափ-բարդ են                                             Գ. Ոչ ոք, ոչ մի, մի քանի, մեկն ու մեկը:ոչ մեկը,յուրաքանչյուր ոք
  3. Ընդգծված բառերը և բառակապակցությունները փոխարինի՛ր դերանուններով՝ Քամիները փչում էին տարբեր ուղղություններով: Քամիներից(դրանցից) ամենավատը հյուսիսայինն էր: Հյուսիսային քամին(այն) քշում-տանում էր մեծ քանակությամբ հող և, հողը(դա)  քշելով գետնի վրայով, մեծ ու բարձր թմբեր էր առաջացնում: Արևելքից, արևմուտքից և հարավից փչող քամիները մեծ ու բարձր թմբեր չէին առաջացնում: Արևելքից, արևմուտքից և հարավից  փչող քամիները (դրանք)փոշին շատ վեր էին բարձրացնում և փոշին  (այն)քշում դեպի Ժայռոտ լեռեերը: Երկու տարի հետո հյուսիսային, հարավային, արևելյան և արևմտյան քամիները (դրանք)նշածս  վայրը (այն) անապատի վերածեցին: Քամիներն (դրանք)առաջին տարում ոչնչացրին երկու միլիոն հեկտար մշակված հողեր` չհաշված այգիները, այգիները (դրանք)ոչնչացան կա՛մ ամբողջովին փոշով ծածկվելու, կա՛մ արմատների մերկանալու հետևանքով:
  4. Գրի՛ր, թե ընդգծված մասնիկն ինչ  է նշանակում. ա) ս-ն`ե՞ս, մե՞նք, ի՞մ, թե՞ մեր. բ) դ-ն` դո՞ւ, դո՞ւք, քո՞, թե՞ձեր.
  5. Դերանունների գործածության հետ կապված սխալները գտի՛ր և ուղղի՛ր: Մի վարժեցնող փոկին խոսել է սովորեցրել: Նա նրա իր սանիկի խոսելու ընդունակությունր զարգացրել է երեք տարում: Այս այդ ժամանակամիջոցում իր  նրա (փոկի) սիրած ծովատառեխը տալու և խրախուսելու միջոցով հասել է նրան, որ փոկն անգլերեն ասում է «Բարև, ինչպե՞ս ես», «Եկ այստեղ» և այլ նախադասություններ: Այլևս ոչ ոք չէին  չէր ուզում տեսնել այդ մարդուն: 16-րդ դարի ամբողջ բոլոր ազնվական մարդիկ Ամերիկան հայտնագործողներից նոր նվեր ստացան: Բոլոր ամբողջ աշխարհն է հետևում ռոբոտների արտադրությանը: Ֆիրմայի արտադրած ամբողջ բոլոր նոր մեքենաները շատ արագ սպառվել են:

Պատմության առաջդրանքներ 29.10.2025

by

Առաջադրանքներ
1. Երբ և ինչ պայմաններում մոնղոլները ներխուժեցին Հայաստան?

1220 թ․, երբ Չինգիզ խանի զորքերը անցան Կովկաս՝ առանց մեծ դիմադրության։

2. Որոնք էին մոնղոլական արշավանքների նպատակներն ու հետևանքները?

Նպատակ՝ տարածքների գրավում և հարկերի հավաքում։

Հետևանք՝ ավերածություններ, բնակչության կրճատում, ծանր հարկեր։

3. Ինչպես էր կազմակերպված մոնղոլական իշխանությունը Հայաստանում?

Հայ իշխանները մնացին իրենց հողերում, բայց ենթարկվում էին մոնղոլներին և հարկ էին վճարում։

4. Ինչ ազդեցություն ունեցավ մոնղոլական տիրապետությունը տնտեսության վրա?

Գյուղատնտեսությունն ու արտադրությունը թուլացան, բայց առևտուրը մասամբ պահպանվեց։

5. Ինչ վերաբերմունք ունեին հայ իշխաններն ու հոգևոր առաջնորդները մոնղոլների նկատմամբ?

Որոշները համագործակցում էին խաղաղության համար, մյուսները՝ դիմադրում։

6. Ինչ մարտահրավերների առաջ կանգնեց ժողովուրդը?

Աղքատություն, ծանր հարկեր, ավերածություններ ու անվտանգ կյանքի կորուստ։

7. Ո՞ր պատմիչն է գրել մոնղոլների արշավանքների մասին և ինչ է նշել։

Գրիգոր Ակներցին գրել է, որ մոնղոլները ավերում էին քաղաքներն ու գյուղերը։

8. Ինչպիսին էր գյուղացու կյանքը մոնղոլների ժամանակ (նամակով):

«Մեր գյուղը այրվել է, անասունները տարել են, բոլորը վախեցած են։ Աղոթում ենք, որ խաղաղություն գա…»

9. Որոնք էին տիրապետության դրական և բացասական կողմերը?

Դրական՝ առևտրի որոշ զարգացում։

Բացասական՝ ավերածություններ, հարկային ճնշում, անկախության կորուստ։

10. Ինչ փոփոխություններ եղան մոնղոլական տիրապետությունից հետո?

Հայաստանը դարձավ մոնղոլական տիրույթ, իշխանները թուլացան, տնտեսությունը վնասվեց։

Հարցեր

1. Երբ մոնղոլները առաջին անգամ ներխուժեցին Հայաստան?

1220 թվականին։

2. Ի՞նչ պայմանագրով հաստատվեց մոնղոլական իշխանությունը Հայաստանում?

Արտաղանի պայմանագրով (1243 թ․)։

3. Որն էր մոնղոլների վերաբերմունքը քրիստոնյա բնակչության նկատմամբ?

Հանդուրժող էին, բայց հարկեր էին պահանջում։

4. Ինչպե՞ս էր հարկային քաղաքականությունը կազմակերպված մոնղոլական տիրապետության շրջանում?

Բոլորը պարտավոր էին վճարել ծանր հարկեր՝ հողի, անասունների և ապրանքի համար։

5. Ի՞նչ դեր ունեցան հայ իշխանները մոնղոլների հետ հարաբերություններում?

Որոշները համագործակցեցին, որպեսզի պահեն իրենց իշխանությունը։

6. Ո՞ր պատմիչներն են գրել մոնղոլական արշավանքների մասին?

Վարդան Արևելցի և Գրիգոր Ակներցի։

7. Ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ մոնղոլական տիրապետությունը հայկական մշակույթի վրա?

Մշակույթը թուլացավ, բայց պահպանվեց գրավոր պատմագրությունը։

8. Ինչպե՞ս փոխվեց Հայաստանի քաղաքական վիճակը մոնղոլական արշավանքներից հետո?

Հայաստանը կորցրեց անկախությունը և դարձավ մոնղոլական տիրույթ։

9. Ի՞նչ մարտավարությամբ էին մոնղոլները գրավում քաղաքները?

Արագ հարձակումներով, վախ սերմանելով և շրջափակումներով։

10. Ո՞րն էր մոնղոլական տիրապետության ամենաերկարատև հետևանքը Հայաստանի համար?

Անկախության կորուստն ու երկրի թուլացումը։

Մաթեմ ա․բ 28.05.2025

by

1. ա) Մի թիվը 8-ով մեծ է մյուսից: Այդ թվերի գումարը հավասար է 44-ի: Գտնել այդ թվերը:

x+x+8=44

2x+8=44

2x=44-8

2x=36

x=36:2

x=18

x+18=18+8=26

բ) Մի թիվը 13-ով փոքր է մյուսից: Գտեք այդ թվերը, եթե նրանց գումարը 35 է

x+x-13=35

2x=35+13

2x=48

x=48:2

x=24

x-13=24-13=11

2․ ա) Երկու թվերի գումարը 19 է, իսկ տարբերությունը՝ 7: Գտնել այդ թվերը:

a+b=19

a-b=7

a+b-(a-b)=19-7

a+b-a+b=12

2b=12

b=12:2

b=6

a=7+b=7+6=13

բ) Երկու թվերի գումարը 23 է, իսկ տարբերությունը՝ 9: Գտնել այդ թվերը:

a+b=23

a-b=9

a+b-(a-b)=23-9

a+b-a+b=14

2b=14

b=14:2=7

a=23-b=23-7=16

3․ Մի թիվը 2 անգամ մեծ է մյուսից: Եթե այդ թվերից փոքրը մեծացվի 4 անգամ, իսկ մեծը՝ 2 անգամ, ապա նրանց գումարը հավասար կլինի 48: Գտնել այդ թվերը:

x    4x

2x  4x 

4x+4x=48

8x=48

x=48:8

x=6

2x=2.6=12

4․ 56 սմ պարագծով ուղղանկյան երկու կողմերի տարբերությունը 8 սմ է։ Գտնել ուղղանկյան կողմերը։

b-a=8

b=8+a

a+a+8+a+8+a=56

4a=56-16

4a=40

a=40:4=10

b=a+8=10+8=18

5․ Երեք բադ և չորս սագ միասին կշռում են 2կգ 500գ, իսկ չորս բադ և երեք սագ միասին կշռում են 2կգ 400գ։ Որքա՞ն է կշռում 1 սագը և 1 բադը։

Բադը  նշանակենք՝b

Սագը  նշանակենք՝ s

3b+4s=2500

4b+3s=2400

12b+16s=10000 

12b+9s=7200

12b+16s-12b-9s=2800

7s=2800

s=2800:7

s=400գ (սագ)

3b+1600=2500 

3b=900

b=900:3

b=300գ (բադ)

6.Հաշվել.

1)3,4,5,7,9,15,17,24,26,22,27,31

2)1/2,   2/3,  4/5,  1/6,   4/3,   3/2,  7/5,  7/4,  11/7,  11/6,  25/8,  29/9,  32/11

3)0.1,  0.3,  0.4,   0.6,   1.2,  0.17,  19.5,   1․6,    3.2,   0.09,   2.7

Домашнее задание 28.10.2025

by

Где сын женщины? Почему он не пишет ей?

он был в армии и погиб, он не может ей писать потому что он умер.

Почему почтальон начинает писать ей письма?

Из-за жалости  к маме. Потому что ее сын долго ей не писал письма.

Почему мать не узнает почерк своего сына?

Потому что письма писал почтальон .

Имел ли право юноша-почтальон так поступать? Дайте оценку,аргументируйте.

Да, это было его решением и он поступил правильно, потому что он соврал во спасение этой мамы.

Как вы понимаете выражение «Ложь во спасение»? Всегда ли нужно говорить правду?

«Ложь во спасение» — это когда человек обманывает, чтобы помочь или защитить другого. Иногда такая ложь может быть оправдана, если правда принесёт боль или беду. Но врать ради выгоды нельзя. Лучше говорить правду , чем лгать.

Сила воли

by

Сила воли

Я не люблю смотреть телевизионные передачи. Но были программы, которые я смотрел всегда: танцы на льду. Потом я устал от них и смотреть перестал. Перестал систематически, смотрю только эпизодически. Больше всего мне нравится, когда те, кого считают слабыми или кто ещё не вошёл в обоймы «признанных», выступают удачно. Удача начинающих или удача неудачливых приносит, бесспорно, гораздо более удовлетворения, чем удача удачников.

Но дело не в этом. Больше всего меня восхищает, как «конькобежец» (так в старину называли спортсменов на льду) выправляет свои ошибки во время танца. Упал и встаёт, быстро вступая снова в танец, и ведёт этот танец как ни в чём не бывало. Это искусство, огромное искусство.

Но ведь в жизни ошибок бывает гораздо больше, чем на ледяном поле. И надо уметь выходить из ошибок. Надо исправлять их немедленно и красиво. Да, именно красиво. Когда человек упорствует в своей ошибке или чересчур переживает, думает, что жизнь кончилась, «всё погибло», — это досадно и для него, и для окружающих. Окружающие испытывают неловкость не от самой ошибки, а от того, какое неумение проявляет ошибившийся в её исправлении.

Признаться в своей ошибке перед самим собой (не обязательно делать это публично: тогда это либо стыдно, либо рисовка) не всегда легко, нужен опыт.

Нужен опыт, чтобы после совершённой ошибки как можно скорее и как можно легче включиться в работу, продолжить её. И окружающим не надо понуждать человека к признанию ошибки, надо побуждать к её исправлению, реагируя так, как реагируют зрители на соревнованиях. Иногда даже награждать спортсмена, легко исправившего свою ошибку, радостными аплодисментами при первом же удобном случае.

Надо не запоминать сотни правил, а запомнить одно — необходимость уважительного отношения к себе и к другим.

(По Д. С. Лихачёву)

Вопросы к представленном тексту:

1.Какие телевизионные передачи автор изначально любил смотреть?

Автор изначально любил смотреть телевизионные передачи «Танцы на льду».

2. Что, по мнению автора, приносит больше удовлетворения: удача начинающих или удача признанных спортсменов?

По мнению автора, удача начинающих или неудачливых приносит больше удовлетворения, чем успех уже признанных спортсменов.

3. Как автор описывает процесс исправления ошибок в жизни по сравнению с танцем на льду?

Автор сравнивает исправление ошибок в жизни с тем, как конькобежец после падения быстро встаёт и продолжает танец, как ни в чём не бывало. Так же и в жизни человек должен уметь исправлять ошибки спокойно и достойно.

4. Как вы понимаете фразу «исправлять ошибки немедленно и красиво» в контексте жизни?

Фраза «исправлять ошибки немедленно и красиво» означает — признавать свои ошибки без лишней драмы, не сдаваться, а действовать уверенно и с достоинством.

5. Почему автор считает важным не запоминать много правил, а сосредоточиться на уважительном отношении к себе и другим?

Автор считает, что важно не запоминать много правил, потому что главное — уважать себя и других. Если человек воспитан уважительно, он сам поймёт, как правильно поступить.

6. Как вы справляетесь с ошибками в своей жизни? Используете ли вы какие-либо из рекомендаций автора?

Когда я совершаю ошибку, стараюсь не злиться, а понять, что можно исправить. Иногда я извиняюсь перед другими, если виноват, и пытаюсь действовать лучше — как советует автор.

7. Как можно поддерживать уважение и позитивное отношение в трудных ситуациях, связанных с ошибками?

Уважение и позитив можно сохранить, если спокойно относиться к ошибкам, поддерживать друг друга, не осуждать, а помогать исправиться.

Домашние задания к представленному тексту:

1.Определите основные идеи автора о том, как нужно исправлять ошибки.

Основные идеи автора:

  • Ошибки — это естественная часть жизни.
  • Главное — уметь исправлять их спокойно и достойно.
  • Надо уважать себя и других, а не мучить себя из-за промахов.
  • Опыт помогает человеку быстрее восстанавливаться после ошибок.
  • Важно поддерживать других, а не обвинять.

2. Изложите свои соглашения и несогласия с идеями автора, опираясь на личный опыт или дополнительные источники.

Я согласен с автором. В жизни действительно важно не застревать в ошибках. Например, когда я проигрываю в игре или делаю что-то не так, я стараюсь понять причину и продолжать дальше. Если бы я долго переживал, ничего бы не изменилось.

Я немного не согласен только с тем, что признание ошибки не стоит делать публично — иногда, если задел кого-то, лучше извиниться перед людьми открыто.

Ֆիզիկա 27.10.2025

by
  1. Բերեք մարմինների փոխազդեցության օրինակներ:

Երբ մարդը հարվածում է գնդակին, ոտքը ազդում է գնդակի վրա, իսկ գնդակը՝ ոտքի վրա։

Մագնիսը ձգում է մեխը, իսկ մեխը նույնպես ձգում է մագնիսը։

2․ Զինվորը բռունցքի հարվածով ջարդում է քարը։ Ո՞րն է ավելի մեծ՝ ձեռքի ազդեցությունը քարի վրա , թե՞ հակառակը։

Ձեռքի և քարի ազդեցությունները հավասար են, սակայն ուղղված են միմյանց հակառակ։

3․ Մագնիսը էլեկտրամագնիսական ուժով ձգում է երկաթին։ Ի՞նչ բնույթի ուժով է երկաթը ձգում մագնիսին։

Մագնիսի և երկաթի փոխազդեցությունը երկկողմանի է, և երկաթը մագնիսին ձգում է ելեկտրամագնիսական ուժով, որը հավասար է մագնիսի ազդեցությանը, բայց հակառակ ուղղությամբ։

  1. Ձևակերպեք Նյուտոնի երրորդ օրենքը:

Մարմինները միմյանց հետ փոխազդում են նույն բնույթի՝մոդուլով հավասար և ուղղությամբ հակադիր ուժերով։

  1. Ի՞նչ փորձերի օգնությամբ կարելի է հիմնավորել Նյուտոնի երրորդ օրենքը:

Հորիզոնական հենարանի վրա մարմինն ազդում է որոշակի ուժով,որն անվանում են մարմնի կշիռ։Հենարանը մարմնի վրա ազդում է մի ուժով,որը մոդուլով հավասար է մարմնի կշիռին և ուղղված է նրան հակառակ։Այդ ուժնն անվանում են հենարանի հակազդեցության ուժ։

  1. Ի՞նչ գիտեք ազդող և հակազդող ուժերի մոդուլների, ուղղությունների և կիրառման կետերի մասին:

Ազդող և հակազդող ուժերի մոդուլները իրար հավասար են,իսկ ուղղությունները՝հակառակ։

  1. Հնարավո՞ր է արդյոք, որ երկու մարմինների փոխազդեցության ուժերը միմյանց համակշռեն:                                                Ըստ Նյուտոնի երրորդ օրենքի, փոխազդեցության ուժերը միշտ հավասար են մեծությամբ,հակառակ են ուղղությամբ,բայց կիրառվում են տարբեր մարմինների վրա։Քանի որ այդ ուժերը ազդում են տարբեր մարմինների, ոչ թե մեկ մարմնի վրա,նրանք չեն կարող միմյանց համակշռել։
  1. Հանրահայտ Մյունխհաուզենը պնդում էր, որ մի անգամ, բռնելով իր մազերից, իրեն դուրս է քաշել ճահճից: Հնարավո՞ր է արդյոք նրա պատմածը:

Ոչ, հնարավոր չէ։Ըստ Նյուտոնի երրորդ օրենքի, յուրաքանչյուր գործողության վրա կա հավասար և հակառակ ուղղված հակազդեցություն։Այս դեպքում՝նրա ձեռքը քաշում է մազերը վեր,իսկ մազերը նույն ուժով քաշում են ձեռքը ներքև։Այս ուժերը գործում են նույն մարմնի տարբեր մասերի վրա,ուստի դրանք համակշռվում են իրարով և չեն կարող առաջացնել շարժում ամբողջ մարմնի համար։

  1. Նկարեք թելից կախված գնդիկ նշեք ազդեցության ու հակազդեցության ուժերը:

  1. Երկաթե սայլակին երկար ձողի օգնությամբ ամրացված է մագնիս: Կշարժվի՞ արդյոք սայլակը:

Ոչ, սայլակը չի շարժվի։Մագնիսը ձգում է երկաթը որոշ ուժով,երկաթն էլ նույն ուժով հակառակ ուղղությամբ ձգում է մագնիսը։Քանի որ այդ ուժերը նույն համակարգի ներսում են,նրանք համակշռում են միմյանց և չեն կարող շարժում առաջացնել ամբողջ սայլակի համար։

Ջոնաթան Լիվինգսթոն ճայը

by

Բլոգում կատարի՛ր առաջադրանքները՝

  • Մի քանի նախադասությամբ պատմի՛ր կարդացածիդ սյուժեն:

<<Ջոնաթան Լիվինգսթոն ճայը>> պատմություն է մի երիտասարդ ճայի մասին, ով չի բավարարվում սովորական կյանքի կանոններով։ Մյուս ճայերը ապրում են միայն ուտելու համար, իսկ Ջոնաթանը ուզում է սովորել ավելի բարձր, արագ և գեղեցիկ թռչել։ Նրա ձգտումը նրան առանձնացնում է երամից, և նրան վտարում են՝ համարելով տարօրինակ։ Սակայն նա շարունակում է իր ճանապարհը, հանդիպում է այլ ճայերի, որոնք նույնպես հավատում են, որ կյանքը միայն կերակուր չէ, և սովորում է, որ կատարյալ թռիչքը նույնն է, ինչ հոգու ազատությունը։

Վերջում Ջոնաթանը վերադառնում է իր նախկին երամին՝ օգնելու մյուսներին բացահայտել իրենց ներքին ուժը և հավատալ, որ յուրաքանչյուր ճայ կարող է բարձրանալ այնքան, որքան կցանկանա։

Պատմությունը սովորեցնում է չվախենալ տարբեր լինելուց և հետևել սեփական երազանքներին, նույնիսկ եթե այդ ճանապարհը միայնակ է։

  • Ներկայացրո՛ւ հերոսներին և նրանց վարքագիծը:                                                                                                                                              Այս վեպի հերոսներն են իր վարաքգծերով․                                                                                                                                                   Ջոնաթան Լիվինգսթոն ճայը՝ համառ, համարձակ, երազող, քննադատաբար մտածող, ինքնավստահ, բայց նաև խորը հոգևոր արժեքներով առաջնորդվող։                                                                                                                                                                              Ջոնաթանի ծնողները՝ սիրող, բայց սահմանափակող, վախկոտ, պահպանողական։ Նա նաևառաջընթացի և ազատության խորհրդանիշն է։                                                                                                                                                                                                                Երամի ճայերը՝ հարմարվող, անտարբեր, անհանդուրժող, դատապարտող և հասարակության ճնշող կարծրատիպերի մարմնավորումը։                                                                                                                                                                                                              Չյանգը՝ հանգիստ, իմաստուն, հավասարակշռված, ներողամիտ և հոգևոր գիտակցության մակարդակը։                                                 Ֆլետչեր Լինդ ճայը՝ հավատով լեցուն, ակտիվ, համարձակ, նվիրված ևապագայի հույսը։                                                                           Աշակերտ ճայերը՝ հետաքրքրասեր, սկզբում զգուշավոր, հետո ազատամիտ և ոգեշնչված։
  • Խոսի՛ր ստեղծագործոթյան ասելիքի մասին:

    Ռիչարդ Բախի «Ջոնաթան Լիվինգսթոն ճայը» ստեղծագործությունը մարդկային հոգու ազատության, ինքնաճանաչման և կատարելության որոնման մասին է։ Ջոնաթանը, մյուս ճայերից տարբերվելով, մշտապես փորձարկում է իր հնարավորությունները և ձգտում թռչել ավելի բարձր ու գեղեցիկ։ Վեպը սովորեցնում է, որ իրական երջանկությունը գալիս է ինքնազարգացումից, ոչ թե հասարակության սահմանած կանոնների հետևող կյանքից։ Այն ցույց է տալիս, որ չվախենալ տարբերվելուց, հավատալ սեփական ուժերին և ձգտել նպատակներին՝ հաջողության և հոգևոր ազատության ճանապարհն է։ Հեղինակը բացահայտում է, որ մարդն ինքն է կարող բարձրանալ ու թողնել հետևանքներ նաև մյուսների համար։

  • Խոսի՛ր ամենազարմանալի և անսպասելի հատվածների մասին:                                                                                                                         Ինձ համար այս վեպի ամենազարմանալի և անսպասելի հատվածներից են՝                                                                                Ջոնաթանի առաջին մեծ թռիչքը – նրա համառությունն ու ինքնավստահությունը խորհրդանշում են անհատի ազատության առաջին քայլերը։                                                                                                                                                                                                  Վտարումը երամից – անսպասելի ազատություն, երբ միայնակ լինելը վերածվում է զարգացման հնարավորության։                Հանդիպումը Չյանգի հետ – բացահայտում է, որ իրական թռիչքը հոգևոր ազատությունն է, ոչ միայն ֆիզիկական կարողությունը։   Վերադարձը երամ – ցույց է տալիս, որ ազատությունը կապված է նաև ուրիշներին ոգեշնչելու ունակության հետ։                          Ֆլետչերի և աշակերտների հայտնությունը – մեկ անհատի համառությունն ու հավատը կարող են փոխել ամբողջ համայնքը
  • Կիսվի՛ր ստեղծագործությունից ստացած  տպավորություններով:

«Ջոնաթան Լիվինգսթոն ճայը» ինձ համար պատմություն է այն մասին, թե ինչքան կարևոր է լինել ինքնուրույն, ձգտել կատարելությանը և չվախենալ նոր բաներ փորձել։ Ջոնաթանը մեզ հիշեցնում է, որ ազատությունը, ինքնաճանաչումն ու հոգևոր բարձրությունները կյանքի իսկական իմաստն են, նույնիսկ եթե մյուսները քեզ չեն հասկանում։

  • Մանրամասն նկարագրի՛ր Ջոնաթան ճային:

    Ջոնաթանը ճայ է, ով խախտում է սահմանները և չի բավարարվում սովորական կյանքի կանոններով: Նրա միտքը միշտ թռչում է առաջ՝ նորանոր փորձեր անելու, կատարելության հասնելու և աշխարհի անսահման հնարավորություններն ուսումնասիրելու ձգտումով: Նա համառ է, պատրաստ է սխալվելու, հասկանալ, սովորել և կրկին փորձել: Նրա վարքը խորհրդանշում է ինքնաճանաչման, անձնական ազատության և հոգևոր աճի ուղին: Նա երբեք չի ենթարկվում խմբային կարծիքի ճնշմանը, նույնիսկ եթե դա հանգեցնում է վտարման: Նրա ազատությունը ֆիզիկական և հոգևոր՝ մեկ ամբողջական միասնություն է:             Ջոնաթանը միայն իր համար չի փնտրում կատարյալ թռիչքը: Վեպի վերջում նա վերադառնում է երամ՝ սովորեցնելու և ոգեշնչելու մյուս ճայերին, ինչը ցույց է տալիս, որ իրական ազատությունը և գիտելիքը իր նշանակությունն են գտնում ուրիշներին օգնելու մեջ:  Ֆիզիկապես նա ճկուն, արագ և ուժեղ է, կարող է հասնել այնպիսի բարձրությունների, որ մյուսները նույնիսկ չեն համարձակվի փորձել:                                                                                                                                                                                                                     Ջոնաթան Լիվինգսթոնը ճայը նորարար, համարձակ, հոգևորապես ազատ, բարեհամբույր և ոգեշնչող կերպար է: Նա մարմնավորում է այն գաղափարը, որ մարդու ուժը, ինքնազարգացումը և իրական երջանկությունը գալիս են համառությունից, վախի հաղթահարումից, ազատությունից և ուրիշներին ոգեշնչելու կարողությունից:

 

  • Ընթերցելու ընթացքում դուրս գրի՛ր քո կարծիքով կարևոր մտքերը:

«Նա թռչում էր ոչ թե միայն սնվելու համար, այլ որպեսզի հասնի կատարելությանը և բացահայտի իր իրական կարողությունները»

«Անհատականությունը պահանջում է համարձակություն և ազատություն, նույնիսկ եթե մյուսները չեն հասկանում»

Գործնական քերականություն 25.10.2025

by
  1. Տրված բառակապակցությունների  իմաստներն արտահայտի՛ր մեկ բառով: Ո՞ր հոլովներով են դրվում այդ բառերը:

Կիրճի մեջ-կիրճում, հանրապետության մեջ-հանրապետությունում, ամպերի մեջ-ամպերում, գոմի մեջ-գոմում, օվկիանոսի մեջ-օվկիանոսում:Դրված  են ներգոյական հոլովով։ 

Գագաթի վրա-գագաթին, հողի վրա-հողին, այգիների վրա-այգիներին, սեղանի վրա-սեղանին, աստիճանների վրա-աստիճաններին:Դրված  են տրական հոլովով 

2. Ընդգծված բառերը համեմատի´ր (ի՞նչ են ցույց տալիս, ի՞նչ հարցի են պատասխանում, ի՞նչ հոլովով են դրված) և փորձի´ր հասկանալ տարբերության պատճառը:

Ա. Նա սիրով էր շուն ու կատու պահում:ի՞նչ,ուղղական
Բ. Նա սիրով էր պահում շանն ու կատվին::ինչի՞ն տրական
Ա. Այգուց մի կրիա էր բռնել:ի՞նչ,ուղղական
Բ. Այգուց էր բռնել կրիային:ինչի՞ն տրական
Ա. Մոր տկարության պատճառը պարզելու համար բժիշկ հրավիրեց:ու՞մ,ուղղական
Բ. Մոր տկարության պատճառը պարզելու համար հրավիրեց բժշկին:ու՞մ,տրական
Ա Իր փայլուն խաղով նա այնքա՛ն հանդիսատես է գրավել:ու՞մ,ուղղական
Բ. Իր փայլուն խաղով նա գրավել  է հանդիսատեսներին:ու՞մ,տրական

3. Գործիական հոլովով դրված գոյականների հիմքերն առանձնացրո´ւ և գտի՛ր Ա ե Բ խմբերի բառերի գործիական հոլովի կազմության տարբերությունը:

Ա. Տառ-ով, բերդ-ով, մարդ-ով, որդ-ով, շաբաթ-ով, զորք-ով, տարր-ով, լեռներ-ով, հեռացում-ով, լիություն-ով, տնտեսություն-ով:
Բ. Ուսմամբ, զեկուցմամբ, մահվամբ, արիությամբ, տնտեսությամբ, գիտուությամբ, ընկերոջով, կնոջով, մարդկանցով, կանանցով:

Բ. Ուսում-ամբ, զեկուցում-ամբ, մահ-վամբ, արիություն-ամբ, տնտեսություն-ամբ, գիտություն-ամբ, ընկերոջ-ով, կնոջ-ով, մարդկանց-ով, կանանց-ով:

  • Ա խմբի բառերի գործիական հոլովը   կազմվել է -ով վերջավորությունով։

  • Բ խմբի բառերի գործիական հոլովը կազմվել  է -ամբ և -ով  վերջավորություններով։

4. Բառակապակցություններ կազմիր` հարցական դերանունները փոխարինելով գործիական հոլովով դրված գոյականներով:

Ծածկվել ինչո՞վ:

Վերմակով,ձյունով։

 

Պատել ինչո՞վ:

 Թիթեղով,թղթով։

 

Լցվել ինչո՞վ:

Ջրով,ուրախությամբ։

5. Բառակապակցություններ կազմի՛ր` հարցական դերանունները փոխարինելով բացառական հոլովով դրված գոյականներով:

 Վիրավորվել ումի՞ց, ինչի՞ց:

Վիրավորվել թշնամուց, քննադատությունից:

Զգուշանալ ումի՞ց, ինչի՞ց:

Զգուշանալ շնությունից, սայթաքումից:

6. Ըստ կազմության` տրված ածականները բաժանի՛ր չորս խմբի:
Ալեծուփ, մեծ, ուժեղ, հոտավետ, հորդառատ, առևտրական, հոդային, ոսկեհուռ, խոշոր, սիրելի, միջմոլորակային,ահեղամռունչ, համեստ, մարդամոտ:

պարզ-մեծ, սիրելի, համեստ, խոշոր

ածանցավոր-ուժեղ,հոդային,

բարդ-ալեծուփ,հոտավետ, հորդառատ, ոսկեհուռ,մարդամոտ

բարդ ածանցավոր-, առևտրական,միջմոլորակային,ահեղամռունչ

7. Ա խմբի գոյականներից ածականներ ստացի՛ր Բ խմբի ածականակերտ ածանցների միջոցով:

Ա. Տուն, իմաստ, գույն, ոսկի, երկաթ, համ:
Բ. Ան, դժ, յա, ատ, եղեն, եղ:

Անտուն,անիմասստ,դժգույն,անգույն,գունատ,գունեղ,ոսկյա,ոսկեղեն,երկաթյա,երկաթեղեն,համեղ, անհամ,

8. Պարզի´ր, թե տրված թվականներն ի՞նչ սկզբունքով են խմբավորվել:

Ա. Տասնմեկ, քսաներեք, քառասունվեց, հիսունչորս, յոթանասունինը, իննսունինը, տասնմեկերորդ, վաթսունութերորդ, երեսունմեկական:

Ա խմբի թվականների բաղադրիչները գրվել են կից։

Բ. Հարյուր մեկ, հազար երեք հարյուր երեսուներկու, երկու հազար հինգ հարյուր հիսուներորդ, չորս հարյուր վաթսունական, երեք քառորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական:

Բ խմբի թվականների բաղադրիչները գրվել են անջատ։

Գ. Երկու-երկու, քսան-քսան, տասնութ-տասնութ, հարյուր-հարյուր:

Գ  խմբի թվականների բաղադրիչները գրվել են գծիկով։

9. Տրված թվականները խմբավորի՛ր

ա) ըստ կազմության (պարզ, ածանցավոր, բարդ, բարդածանցավոր).

պարզ-յոթ,ինը

ածանցավոր-վաթսուն,երրորդ, չորրորդ,, մեկական,հինգական,քառասուներորդ

բարդ-հարյուր քսան, տասը-տասը, քառասուն-քառասուն,երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց

 բարդ ածանցավոր–վաթսունմեկերորդ,հազար ինը հարյուր իննսունվեց, հարյուր ութսուներեքերորդ, տասնյոթերորդ,

բ) ըստ նրա, թե ի՛նչ են ցույց տալիս (քանակ, թվային բաշխում, թվային կարգ).

քանակ-հարյուր քսան,վաթսուն,յոթ,ինը ,հազար ինը հարյուր իննսունվեց,երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց

թվային բաշխում–տասը-տասը, քառասուն-քառասուն,մեկական,հինգական

թվային կարգ-երրորդ, չորրորդ,վաթսունմեկերորդ,հարյուր ութսուներեքերորդ,տասնյոթերորդ,քառասուներորդ

գ) ըստ նրա, թե ինչպե՛ս են գրվում (կից, անջատ, գծիկով)

կից-վաթսուն,երրորդ ,չորրորդ, վաթսունմեկերորդ,մեկական,հինգական,տասնյոթերորդ,քառասուներորդ

անջատ-հարյուր քսան,հազար ինը հարյուր իննսունվեց,հարյուր ութսուներեքերորդ,երկու հազար հինգ հարյուր տասնվեց

գծիկով- տասը-տասը,քառասուն-քառասուն,

Հարյուր քսան, վաթսուն, երրորդ, յոթ, տասը-տասը, չորրորդ, վաթսունմեկերորդ, ինը, քառասուն-քառասուն, հազար ինը հարյուր իննսունվեց, մեկական, հարյուր ութսուներեքերորդ,երկու հազար հինգ հարյուր տասնվեց, հինգական, տասնյոթերորդ,քառասուներորդ :

10. Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:

Մարդն իր կյանքի յոթանասուն տարվա ընթացքում միջին հաշվով հիսուն միլիոն քայլ է անում:  Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդն օրական երկու հազար քայլ է անում:
Մարդն իր կյանքի յոթանասուն տարիներից տասներեքը ծախսում է խոսակցությունների, վեցտարի` ուտելու վրա: Այդ ընթացքում հարյուր տոննա ուտելիք է օգտագործում:
Կյանքի մեկ երրորդը քնած  է անցկացնում:

Կալիֆոռնիացի քառասունամյա մի մարդ (Պիտեր Նիկեյրսը) Միացյալ Նահանգները` Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան, ոտքով անցավ իննսունինը օր տասներեք ժամ տասներեք րոպեում,վեց ժամով ավելի արագ, քան նույն տարածությունն անցած հայրենակիցը:  Ճանապարհի երկարությունը չորս հազար ինը հարյուր չորս կիլոմետր էր: Մեկ օրում անցնում էր միջին հաշվով հիսուն կիլոմետր:

Խմբեր, շերտեր, համայնքներ

by

 

Յուրաքանչյուր հասարակություն կազմված է մարդկանց տարբեր խմբերից։ Մարդիկ միավորվում են խմբերի մեջ՝ ըստ իրենց հետաքրքրությունների, աշխատանքի կամ սովորությունների։ Հասարակության մեջ գոյություն ունեն նաև սոցիալական շերտեր, որոնք ցույց են տալիս մարդկանց տարբեր դրությունը՝ կրթության, եկամտի կամ հեղինակության հիման վրա։ Բացի այդ, կան համայնքներ, որտեղ մարդիկ զգում են միասնականություն և փոխօգնություն։ Այս բոլոր խմբերը և շերտերը կարևոր են, որովհետև միասին նրանք ստեղծում են հասարակության բազմազան ու հավասարակշռված կառուցվածքը։